Simptomi napada jabučnog moljca
Jabučni moljac je jedna od najštetnijih štetočina jabučastog voća, posebno jabuka i krušaka. U proleće, u periodu april–maj, na vrhovima pojedinih grana može se primetiti lišće zapredeno paučinastom predjom. U ovim zaprecima nalazi se veliki broj gusenica žutozelene ili žutosive boje sa crnom glavom.
Lisće na granama postaje skeletirano, a u slučaju jačeg napada uništena je značajna masa lišća. Pri kraju proleća, u zapretku se mogu naći prozirni kokoni ili lutke vretenastog oblika, što je znak da se gusenice pripremaju za transformaciju u odrasle leptire.
Životni ciklus jabučnog moljca
Jabučni moljac prezimi na stablu kao razvijena gusenica u jajnom leglu. U proleće, gusenice napuštaju leglo, buše lisne pupoljke i izgrizaju lišće. Pošto žive u grupama, oko grana prave paučinasta gnezda koja štite gusenice dok se hrane.
Kada gusenice dostignu dužinu od oko 17 mm, pretvaraju se u lutku u belom kokonu. Posle tri do pet nedelja iz kokona izlazi leptir sa belim prednjim krilima pokrivenim crnim tačkicama, dok su zadnja krila siva. Nakon parenja, ženke polažu jaja na tanje grane jabuke i pokrivaju ih sekretom koji ubrzo otvrdne, čime se ciklus ponavlja.
U jesen iz jaja se pile gusenice koje ostaju u leglu do proleća, kada prvo napadaju pupoljke, miniraju mlado lišće, a kasnije ga skeletiraju i povezuju u zapredke.
Metode suzbijanja jabučnog moljca
Preventivno zimsko prskanje
Najefikasnija preventivna metoda je zimsko prskanje preparatima kao što su Morozin, Kreozan, Gebutoks, Rumesan ili žuto ulje, koje uništavaju legla sa mladim gusenicama na grančicama stabla.
Suzbijanje u fazi kretanja pupoljaka
Ako zimsko prskanje nije primenjeno, u fazi kretanja pupoljaka krajem marta primenjuju se preparati: Folidol ulje, Cidial ulje, Dizazinon ulje ili Fratanon, kako bi se smanjio broj mladih gusenica pre nego što se razviju u štetne populacije.
Suzbijanje gusenica na lišću
Ukoliko su mlade gusenice već počele da se hrane i formiraju gnezda, primenjuju se insekticidi: Dipterex, Zupireks, Duroban, Bazudin, Nogos, Ultracid, Gusation, Nuvan, Dedevap, Sumition ili Fenitrotion, obično u jednoj obimnoj primeni “čorbe” po stablu.
Saveti za voćare
- Redovno pregledajte vrhove grana i pupoljke u proleće.
- Pravovremeno prskanje u zimskom periodu značajno smanjuje populaciju moljca.
- Kombinujte preventivne i kurativne metode za maksimalnu zaštitu.
- Vodite evidenciju tretmana i perioda napada, što olakšava planiranje zaštite u narednim godinama.
Zaključak
Jabučni moljac je proždrljiva i uporni štetočina koja može znatno smanjiti prinos jabuka i krušaka. Pravovremena identifikacija simptoma, razumevanje životnog ciklusa i primena odgovarajućih metoda suzbijanja ključni su za očuvanje zdravlja voćnjaka i osiguranje kvalitetnog prinosa.
